Quản lý dữ liệu xuyên biên giới sẽ gây tổn thất 1,5 tỉ đô la

0
42

Việt Nam không nên thắt chặt quản lý dữ liệu xuyên biên giới bởi vì hoạt động này sẽ kìm hãm sự phát triển kinh tế số và việc hạn chế dòng dữ liệu xuyên biên giới có thể làm Việt Nam thiệt hại ước tính 1,7% GDP, 3,1% trong đầu tư trong nước, và tổn thất 1,5 tỉ đô la Mỹ giá trị phúc lợi tiêu dùng.

Thông điệp trên được Hiệp hội Điện toán Đám mây Châu Á đưa ra tại buổi hội thảo “Dòng chảy dữ liệu xuyên biên giới: Rà soát quy định pháp luật ở 5 nước Châu Á và lựa chọn chính sách cho Việt Nam” do cơ quan này phối hợp với Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức chiều ngày 3-5.

ACCA: quản lý dữ liêu xuyên biên giới kìm hãm phát triển kinh tế. Ảnh minh họa: Vân Ly

 

Thiệt hại có thể lên đến 1,5 tỉ đô la

Tại hội thảo, bà Lim May Ann, Giám đốc điều hành của Hiệp hội Điện toán Đám mây Châu Á so sánh với các nước được khảo sát, nghiên cứu cũng cho thấy khung pháp lý của Việt Nam về các luồng dữ liệu xuyên biên giới là “chưa mở” vì các lý do sau: thứ nhất, các yêu cầu cấp phép, yêu cầu hợp tác và tạo điều kiện cho các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện “các biện pháp kỹ thuật” khi cần (các biện pháp này có thể được hiểu là cho phép chính quyền truy cập các thông tin được mã hóa theo Luật An toàn Thông tin Mạng).

Thứ hai, các yêu cầu phải có máy chủ ở trong nước để hỗ trợ yêu cầu kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước theo Nghị định 72/2013/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng và các yêu cầu kiểm soát nội dung trong Thông tư số 38/2016/TT-BTTTT hướng dẫn thực hiện Nghị định 72 của Bộ Thông tin và Truyền thông.

Thứ ba, các chính sách liên quan tới thuế xuyên biên giới có xu hướng trở nên nghiêm ngặt hơn, được thể hiện trong các diễn biến gần đây liên quan tới việc quản lý các công ty kết nối dịch vụ đặt xe (Uber, Grab) và các cơ sở đặt khách sạn trực tuyến.

Theo bà, Việt Nam là quốc gia mà nhiều doanh nghiệp lớn của thế giới muốn đến. Song các yêu cầu về mặt quản lý nêu trên có thể tạo ra những thách thức đối với các nhà cung cấp dịch vụ dữ liệu xuyên biên giới, khiến họ phải cân nhắc việc tham gia vào thị trường Việt Nam. Hơn thế nữa, điều này cũng có thể tác động tiêu cực đến các doanh nghiệp Việt Nam có nhu cầu sử dụng các công cụ và dịch vụ được cung cấp bởi các công ty cung cấp dịch vụ dữ liệu xuyên biên giới và các dịch vụ điện toán đám mây quốc tế, vốn đóng vai trò quan trọng trong việc giúp gia tăng sự phát triển của các doanh nghiệp số tại Việt Nam.

“Chính phủ Việt Nam cần phải có một cách tiếp cận thận trọng để đảm bảo rằng việc xây dựng một môi trường an toàn mạng không vô tình hạn chế và kìm hãm tiềm năng phát triển của nền kinh tế kỹ thuật số”, bà nói.

Theo ACCA, luồng dữ liệu xuyên biên giới tạo ra cơ hội to lớn cho các nhà khởi nghiệp và những nhà đổi mới sáng tạo công nghệ tại các nước đang phát triển để gây dựng nên những doanh nghiệp có tầm ảnh hưởng (và nguồn thu) vượt xa ra khỏi biên giới quốc gia. Tuy nhiên, các nhà khởi nghiệp và sáng tạo công nghệ chỉ có thể cạnh tranh ở cấp độ quốc tế nếu họ có thể tiếp cận các tài nguyên số có giá trị nhất và có thể chia sẻ sản phẩm của mình với đối tượng người dùng ở cấp độ rộng rãi nhất. Vì vậy, các quốc gia đang phát triển không nên áp dụng cách tiếp cận riêng đối với quản lý luồng dữ liệu xuyên biên giới.

ACCA cho rằng các nhà cung cấp dịch vụ quốc tế đang theo dõi sát sao cách tiếp cận của Việt Nam đối với vấn đề này. Nếu các quy định mới yêu cầu các công ty đi ngược lại chính sách nội bộ của họ về bảo vệ quyền riêng tư của người dùng hoặc chịu thêm các chi phí đáng kể khác do các yêu cầu về địa phương hóa dữ liệu, một số công ty sẽ phải cân nhắc rời khỏi thị trường Việt Nam.

Theo ACCA, việc hạn chế dòng dữ liệu xuyên biên giới có thể làm Việt Nam thiệt hại ước tính 1,7% GDP, 3,1% trong đầu tư trong nước, và tổn thất 1,5 tỉ đô la Mỹ giá trị phúc lợi tiêu dùng.

Ông Mai Liêm Trực, nguyên Thứ trưởng bộ Bưu chính Viễn thông (nay là Bộ Thông tin và Truyền thông) cho rằng chính sách quản lý cần có tư duy thúc đẩy sự phát triển. Nếu lo lắng về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn thông tin mạng… mà tính đến quản lý dữ liệu xuyên biên giới sẽ gây ra nhiều rào cản hạn chế sự phát triển. Quản lý Internet thực chất là quản lý dữ liệu. Kinh tế số là nền kinh tế dựa trên dữ liệu.

“Luật An ninh mạng đang được trình lên Quốc hội có nhiều điểm trùng với Luật An toàn thông tin mạng đã được ban hành trước đây. Nếu Luật An ninh mạng mà được thông qua như dự thảo thì cơ hội tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 (dựa trên nền tảng Internet) của Việt Nam trở nên xa vời”, ông Trực nói.

Theo ông Vũ Thế Bình, Tổng thư ký Hiệp hội Internet Việt Nam, xu hướng hiện nay mọi ứng dụng phần mềm đều được đưa lên môi trường điện toán đám mây (truy cập và sử dụng qua mạng Internet). Gần như không có quốc gia nào có thể kiểm soát được dữ liệu xuyên biên giới. Việc kiếm soát này là một thách thức và cần chi phí rất lớn.

Các giải pháp thay thế

Nhằm giảm sư hạn chế của chính sách quản lý dữ liệu xuyên biên giới đối với nền kinh tế, ACCA đề xuất Việt Nam có thể áp dụng nhiều giải pháp thay thế như: nếu lo ngại về an ninh mạng có thể yêu cầu tuân thủ một tiêu chuẩn quốc tế cao về an ninh mạng, ví dụ ISO 27018 về Bảo vệ thông tin có thể định danh cá nhân (PII), or PCI-DSS cho dữ liệu thanh toán thẻ – những tiêu chuẩn này có thể được áp dụng mà không cần phải địa phương hoá dữ liệu.

Còn trước các lo ngại về an ninh quốc gia, ACCA đề xuất việc xây dựng một chiến lược phân cấp dữ liệu, để xác định dữ liệu nào có thể được đưa lên đám mây chung, chỉ những dữ liệu của Chính phủ mới phải được xử lý riêng.

Bà Lim May Ann nói: “Luật cần được thay đổi và cần được cập nhật theo tình hình thực tế, cần được tham vấn với nhiều tổ chức, doanh nghiệp, chuyên gia trong và ngoài nước. Luật không thể tồn tại độc lập mà cần được đặt trong bối cảnh chung quốc tế”.

Ông Bình cho rằng chính phủ cần tham khảo khuyến nghị chính sách quản lý trên của ACCA. Chính sách cần theo thông lệ quốc tế nhưng cần thúc đẩy kinh doanh nội địa, cạnh tranh lành mạnh.

Còn ông Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương mong chính sách quản lý vấn đề dữ liệu xuyên biên giới hài hòa với các nước trong vấn đề này. Việc áp đặt tư duy và cách thức quản lý theo kiểu truyền thống đối với nền kinh tế số là không phù hợp. Quản lý cần phải tạo điều kiện và thúc đẩy, tạo cơ hội phát triển.

LEAVE A REPLY